مختصري از دانستنيهاي طناب بازي

 

در رابطه با پيدايش طناب بازي بين محققين اختلاف نظر مي باشد بعضي از محققين معتقدند كه طناب بازي در يونان باستان آغاز شده و بعضي بر اين باورند كه ا بتدا در چين و مصر شروع شده و سپس به ساير نقاط گسترش يافته است حال حاضر ميليونها نفر زن و مرد ، پير و جوان در تمام دنيا به طناب بازي مشغولند و از آن لذت مي برند . طناب بازي فعاليتي است كه به شكل ساده اش براي كودكان 4 تا 5 سال و بصورت پيشرفته اش براي قهرمانان ورزشي مناسب است . در سال 1980 ميلادي سازمان بين المللي طناب بازي و انجمن طناب بازي كانادا تأسيس شد و در سال 1991 ميلادي فدراسيون جهاني طناب بازي تشكيل گرديد .

فوايد و مزايا

طناب بازي يك فعاليت بدني كامل و مناسب است ، روي قلب و عروق و دستگاه تنفس اثر مثبت گذاشته ، باعث ازدياد هماهنگي بين عصب و عضله ، سرعت ، استقامت ، چابكي و ريتم بدن مي شود . طناب بازي ضمن كمك به كنترل وزن بدن به بهبود وضعيت عمومي آن نيز مساعدت مي كند . به بدن فرم داده به ويژه موجب تقويت عضلات پشت ساق پاها مي شود .

از بروز ضعف هاي موجود در پاها به خصوص از صاف شدن كف پاها جلوگيري مي كند . و از همه مهمتر فشارهاي عصبي ، دلواپسي و افسردگي را كم كرده و در نتيجه اعتماد به نفس را افزايش مي دهد .

ضمناً به دانش آموزان امكان مي دهد تا حداكثر فعاليت بدني را در حداقل زمان و مكان و تقريباً بدون داشتن هيچگونه وسيله گران قيمتي انجام دهند .

وسايل مورد نياز

الف ) يك جفت كفش ورزشي چند منظوره كه كاملاً اندازه پاها باشد .

ب )  پيراهن و شلوار ورزشي كه مانع حركت آزادانه بدن و تبخير عرق نشود .

ج ) طناب بازي كه جنس آن از پلاستيك شيشه اي با دسته هاي كائوچوئي تهيه شده باشد .

د ) براي تمرين طناب بازي فضايي به ابعاد 3*3*3 متر مناسب است . بهتر است كف محلي كه در آن طناب بازي مي شود ضربه گير باشد تا به پاها صدمه اي وارد نشود . معمولاً اماكني كه كف آنها را پاركت يا تارتان است براي طناب بازي مناسب تر است .

اندازه طناب مناسب جهت تعيين مناسب اندازه طناب ، هر شركت كننده با در دست گرفتن دسته هاي طناب روي آن مي ايستد . سپس دسته هاي طناب را بطور افقي تا زير بغل بالا مي آورد . در اين حالت طناب كاملاً كشيده است . اگر دو سر طناب پايين تر از خط كمر يا بالاتر از آن باشد طناب براي اين فرد مناسب نيست بنابر اين اندازه طناب بايد تنظيم شود .

در صورتي كه طناب براي شركت كننده بلند باشد براي كوتاه كردن آن مي توان يك يا دوسر طناب را از زير دسته ها گره زد و بالاخره نحوه گذاشتن دسته هاي طناب به گونه اي است كه منتهي اليه دسته طناب متصل است در دست گرفته شود و انگشتان شست به سمت بالا قرار گيرد تا گردش طناب به آساني انجام شود .

راهنمايي هاي آموزشي

1- بهتر است براي جلوگيري از بروز حوادث ناگوار از دانش آموزان خواسته شود كه قبل از شروع حركات ، طناب هاي خودشان را چهارلا نموده و در دست چپ نگهدارنده و پس از استقرار در محلهاي مناسب با فرمان معلم شروع به طناب بازي نمايند .

2- لازم است قبل از شروع طناب بازي چند دقيقه براي گرم كردن عمومي بدن اختصاص يابد .

3- دانش آموزان مي يابد در حين طناب بازي بدنشان را راست نگه داشته و به جلو نگاه كنند .

4-  در هنگام فرود ، روي سينه پا بوده و كمي زانوهايشان را خم كنند

5-  دانش آموزان مي بايد حركات را به آهستگي شروع كنند و پس از مدتي عضلات بدنشان را منبسط كرده و از انجام دادن طناب بازي لذت ببرند .

ارتباط و اثرات طناب زني با ورزشهاي ديگر

1- ورزشهاي راكتي

يك برنامه طناب زني براي تقويت عضلات چشم ، دست و هماهنگي پاها ، چالاكي دستها و پاها ، براي سرويس زدن ، دريافت كردن و رسيدن به موقع به توپ در رشته هايي مانند تنيس ، بدمينتون ، تنيس روي ميز و اصولاً ورزشهاي راكتي مؤثر بوده و براي استقامت عضلات كمر و دستها و همچنين قدرت گرفتن راكت مفيد ميباشد .

 

2- ورزشهاي توپي

شامل بسكتبال ، فوتبال ، فوتبال آمريكايي ، بيسبال ، سافتبال و غيره مي باشد . براي پيشرفت و تقويت در موارد زير برنامه طناب زني مي تواند كمك نمايد و سطح ورزشكار را بالا ببرد .

1- ريتم و زمانبندي ورزشكار را تقويت نمايد .

2- شتاب و مقدار جهش در پريدنها را افزايش مي دهد .

3- سرعت و چابكي را در منطقه هاي كوچك بالا مي برد .

4- موجب افزايش قدرت در عضلات بزرگ ران ، زانو و مچ پاها مي شود .

5- هماهنگي بهترين عضلات دست و پا و چشم را بوجود مي آورد .

6- موجب افزايش استقامت و ثبات براي انداختن و پرتاب كردن و بلوكه كردن ، شوت نمودن و نگه داشتن و حتي حمل توپ و ضربه به توپ مي شود .

7- به طور جالبي موجب افزايش قدرت دريبل ، نگهداري توپ ، دريافت و پرتاب كردن آن مي شود .

8- براي اينكه توپ روي پاها باقي بماند و به اصطلاح توپ بچسبد ، مفيد ميباشد .

9- براي اينكه ورزشكار در سطح عالي و بين المللي رقابت نمايد و در آن ميادين بتواند به موقع دستورات مختلف حركتي را به عضلات خود بفرستد نياز به اجراي برنامه طناب زني دارد .

 

3- ورزشهاي تشكي 

شامل كشتي ، جودو ، ژيمناستيك ، ورزشهاي رزمي و غيره شده كه براي تقويت در موارد زير برنامه طناب زني مفيد ومؤثر است .

1- براي تقويت مهارتهاي دست در دست و پا در پا

2- موجب افزايش چابكي در دستها و پاها مي شود .

3- موجب تقويت عضلات كف پائي مي شود .

4- سرعت عمل و عكس العمل را افزايش داده و حركات و ضربات پرخروش و انفجاري را تقويت مي نمايد .

5- براي تقويت قفل نمودن دستها دوركمر و حالت برعكس يعني گرفتن توسط حريف مفيد مي باشد .

6- مچ پاها و عضلات پاها را براي فرود از ارتفاع زياد تقويت مي نمايد .

7- هماهنگي و تعادل را افزايش مي دهد .

8- موجب بالا بردن سيستم انرژي هوازي و غير هوازي مي شود .

9- براي كنترل وزن و سوزاندن كالري در مدت كوتاه مفيد مي باشد .

4- بوكس

1- طناب زني با بوكس مترادف است و ورزشكاران بزرگ و برجسته اين رشته مانند محمد علي كلي ، سوگار ، ري لونارد ، روبرت دوران ، اوسكاردل هويا ، مايك تسيون و قهرمانان ديگر از برنامه طناب زني به عنوان برنامه اصلي و تمريني خود استفاده مي كرده اند .

2- برنامه طناب زني در ورزش بوكس بايد به گونه اي باشد كه انرژي مورد نياز ورزشكار را در مسابقه تأمين نمايد به عبارتي شبيه سازي انجام بگيرد ، يعني انرژي مورد نياز در هر راند و حاصل آن ضربدر راندي كه ورزشكار در آن قراردارد توسعه برنامه طناب زني تقويت گردد .

3- بوكسورها نياز به تمركز ، سريع دويدن ، با قدرت طناب زدن ، دوبار طناب را رد كردن و يك پا در ميان حركت را انجام دادن ، دارند .

4- طناب زدن سريع و طناب زني با طناب سنگين ، يا افزايش حوله يا كيسه اي به دور طناب مي تواند براي تقويت آمادگي قلبي ، عروقي و انجام حركتهاي انفجاري مفيد باشد .

5- يك قهرمان بوكس نياز به حركتهاي پا دارد و خيلي برايش مهم است ، طناب زني به پيشرفت و تقويت آن كمك مي كند . اجراي برنامه طناب زني موجب تقويت و پيشرفت حركات پا در ورزش بوكس مي شود .

6- موجب تقويت عضلات كف پائي مي شود كه معمولاً بوكسورها براي بالا بردن تعادل خود به آن نياز دارند .

7- موجب تقويت تغيير وضعيت يا به اصطلاح جا خالي بوكسور مي گردد

8- موجب تقويت سرعت عكس العمل ، هماهنگي ، تعادل ، ريتم و قدرت دستها و پاها و كمر و ساعدها مي شود.

5- رزشهاي چوبي مانند هاكي و غيره

1- برنامه طناب زني موجب افزايش قدرت چوب دستي شده و عضلات مچ و دستها را تقويت مي نمايد .

2- براي زدن ضربات كنترلي در بازيها مفيد است .

3- مچ پا و زانوها را براي چرخشها ي سريع آماده مي نمايد .

6- دو و ميداني

1- طناب زني در موقعيكه ورزشكار شروع به چرخش محيطي بصورت انفجاري مي نمايد ، تعادل آن را پيشرفت مي دهد مانند پرتاب ديسك و چكش

2- در موقع استارت سريع ، ورزشكار شتاب عمودي به خود مي گيرد .

3- تمركز روي پيروزي را افزايش مي دهد .

4- موجب افزايش قدرت زانوها ، پاها و مچ پاها مي شود .

7- دوچرخه سواري

شامل موارد دوچرخه سرعت ، جاده اي ، كوهستان و غيره

1- موجب افزايش قدرت گرفتن فرمان دوچرخه مي شود .

2- قدرت و استقامت شانه ها ، زانوها و آرنج و چالاكي پاها را افزايش مي دهد .

8- سواركاري

1- طناب زني به قدرت پاها ي ورزشكار كمك مي كند .

2- موجب تقويت عضلات برگشت معده كه براي سواركاري روي اسب مورد نياز است ، مي گردد.

3- موجب تقويت كنترل و تعادل بدن در هنگام سوار كاري پرش با اسب مي شود.

4- موجب تقويت استقامت ، توان و قدرت ورزشكار مي شود .

5- قدرت مچ دست را براي گرفتن و مهار كردن در اسب سواري افزايش مي دهد .

9- ورزشهاي آبي

مانند شنا ، واترپلو ، غواصي ، چهار شنا و غيره

1- ورزشهاي آبي نياز به حجم زياد و ظرفيت بالاي ششها دارد و اجراي برنامه طناب زني براي تقويت آن بسيار مفيد است .

2- براي حركات انفجاري ، چرخش بهتر ، استارت و برگشت بهتر مفيد است .

3- برنامه طناب زني ريتم ، زمانبندي و تمركز را بهبود مي بخشد .

10-ورزشهاي روي يخ

مانند اسكيت ، پاتيناژ ، اسكيت سرعتي ، هاكي و غيره

1- قبل از قرار گرفتن روي يخ طناب زني بطور عالي براي گرم كردن بدن بسيار مفيد است .

2- قدرت زانو و آرنج را افزايش مي دهد .

3- تعادل ، هماهنگي ، قدرت انفجاري و زمان بندي براي پريدن و يا چرخيدن و حركتهاي سريع پا را نيز توسعه مي دهد .

4- فعاليت بسيار مفيدي است براي خارج از پيست

5- براي اجراي حركتهاي ظريف و دقيق ، بايد در همه اندامها قدرت و هماهنگي مناسبي بوجود آمده باشد كه برنامه طناب زني ميتواند بسيار مفيد واقع شود .

11-ورزشهاي روي برف

اسكي ، سورتمه و غيره

1- اجراي طناب زني موجب تقويت ، تعادل ، هماهنگي ( پاها و زانوها ) ، و همچنين قدرت براي تيك اف و فرود هاي ناگهاني ميشود .

2- قدرتهاي انفجاري را براي پريدنها توسعه مي دهد .

12- ورزشهاي ديگر

مانند : بولينگ ، گلف ، تيراندازي با تير و كمان ، تيراندازي و غيره

1- براي تبراندازي ريلكس نمودن عضلات مهم است كه طناب زني موجب تقويت آن مي شود .

2- موجب تقويت ريتم و زمان بندي و حركتهاي تاب خوردن مي شود .

3- حركتهاي انفجاري براي پريدن ، چرخيدن و تابيدن را تقويت مي كند .

4- موجب تقويت استقامت در عضلات دست و مچ دست براي نگهداشتن وسيله به سمت هدف مي شود .

5- هماهنگي دست و چشم و زمان عكس العمل را افزايش ميدهد .

 

قوانين و مقررات فني مسابقات طناب بازي

مواد مسابقه

1- پرش جفتي از جلو بمدت يك دقيقه

2- پرش يكبار پريدن و دوبار رد كردن طناب از زير پاها از جلو

3- برنامه اجباري

 

وسايل و امكانات مورد نياز

1- طناب بازي به طول 5/2متر به تعداد شركت كنندگان

2- فضاي باز يا زمين واليبال و غيره

3- كورنومتر به تعداد مورد نياز

4- برگ ثبت امتيازات

تعداد نفرات هر تيم

هر تيم شامل 5 نفر است و امتياز چهار نفر برتر به حساب مي آيد .

لباس شركت كنندگان

هر تيم شركت كننده با لباس متحدالشكل و يك رنگ و كفش مناسب در مسابقات حاضر مي شود .

هيأت ژوري و تشكيلات

مسابقات بوسيله هيأت ژوري شامل

يك سرپرست ، 3 سر داور ، 4 تا 6 داور ، يك وقت نگهدار و چند منشي برگزار مي شود .

امتيازات

الف ) تيمي در اين مسابقات به مقام قهرماني مي رسد كه جمع امتياز چهار نفر از پنج نفر شركت كننده از ساير تيمها بيشتر باشد .

ب ) شركت كننده اي در اين مسابقات به مقام قهرمان قهرمانان مي رسد كه جمع امتياز او در سه قسمت از ساير شركت كنندگان بيشتر باشد .

ج ) به تيم ها و نفرات برتر در هر قسمت مدال و حكم تعلق خواهد گرفت

نحوه برگزاري مسابقات

پرش جفتي از جلو به مدت يك دقيقه

1- به شركت كننده اي كه بتواند در مدت يك دقيقه 200 بار طناب بزند 20 امتياز تعلق مي گيرد

2- شركت كنندگاني كه بتوانند بيشتر از 200 بار حركت يك بار رد كردن طناب را انجام دهند به ترتيب مقام اول ، دوم و سوم را كسب خواهند كرد .

II يك بار پريدن و دوبار رد كردن طناب از زير پاها از جلو

1- هر شركت كننده اي كه بتواند بدون وقفه 25 بار طناب را از زير پاهايش رد كند امتياز 25 تعلق مي گيرد.

تذكر : شركت كنندگاني كه بتوانند بيشتر از 25 بار رد كردن طناب را انجام دهند به ترتيب مقام اول ، دوم و سوم را كسب خواهند كرد .

III  برنامه اجباري

برنامه اجباري شامل :

1- يك بار پريدن و يكبار رد كردن طناب از زير پاها از جلو ( چهار مرتبه با دو پا ، چهار مرتبه روي پاي چپ ، چهار مرتبه روي پاي راست و چهار مرتبه با دو پا )

2- پنجه و پاشنه چهار جفت ( 8 مرتبه )

3- پريدن ساده از جلو ( 4 مرتبه )

4- ضربدر جلو ( 4 مرتبه )

5- دو بار پريدن و يك بار رد كردن طناب از جلو (چهار مرتبه با دو پا ، چهار مرتبه روي پاي چپ ، چهار مرتبه روي پاي راست . )

6- گهواره 4 تا پاي راست – 4 تا پاي چپ

7-  در جا دويدن 12 مرتبه يا چرخش

تذكرات

1- در صورت قطع برنامه شركت كننده مي تواند بلافاصله بقيه برنامه اجباري را اجرا كند .

2- اين برنامه بوسيله يك سر داور و چهار داور ارزشيابي مي شود .

نتيجه گيري

در كشور ما اغلب به علت عدم اطلاع از فوايد طناب بازي به اين فعاليت مهم و با ارزش آن طور كه بايد و شايد توجه نمي كنند . از آنجايي كه طناب بازي از يك طرف بر تمام عوامل آمادگي جسماني ، حركتي انسان اثر مثبت مي گذارد و از طرف ديگر قابل دسترسي براي عموم مي باشد و ضمناً براي تمرين به محل مشخص و زمان معين نياز ندارد بنابر اين در نظر است از اين فعاليت مؤثر و مفيد براي بالا بردن سطح آمادگي جسماني ، حركتي دانش آموزان ، همگاني كردن ورزش در مدارس و پر كردن اوقات فراغت آنان و بالاخره ايجاد فرصت براي شركت دانش آموزان در مسابقات استفاده كرد .